KrakówPrzewodnik
Historia

Tysiąc lat w jednym miejscu

Kraków był stolicą Polski przez pięćset lat, a potem przez dwieście lat miastem, które pamiętało, że nią było. To, co widzisz dziś na ulicach, jest wynikiem kilku dat, które zmieniły wszystko. Oto one.

  1. 965

    Pierwsza wzmianka

    Arabski kupiec Ibrahim ibn Jakub opisuje Kraków jako ważny gród handlowy na szlaku do Pragi. Miasto istnieje już od dawna: na Wawelu ludzie mieszkali od epoki kamienia.

  2. 1000

    Biskupstwo

    Na zjeździe gnieźnieńskim powstaje biskupstwo krakowskie. Na Wawelu rośnie pierwsza katedra.

  3. 1038

    Stolica

    Kazimierz Odnowiciel przenosi siedzibę władców do Krakowa. Miasto będzie stolicą przez następne pięć i pół wieku.

  4. 1241

    Tatarzy

    Najazd mongolski niszczy miasto. Według legendy wtedy ginie trębacz, którego hejnał urywa się do dziś.

  5. 1257

    Lokacja

    Bolesław Wstydliwy nadaje Krakowowi prawo magdeburskie i wytycza Rynek — 200 na 200 metrów, największy w Europie. Układ ulic z tamtego dnia istnieje do dziś.

  6. 1364

    Uniwersytet

    Kazimierz Wielki zakłada Akademię Krakowską, drugą w Europie Środkowej po Pradze. W tym samym roku na uczcie u Wierzynka gości cesarz i pięciu królów.

  7. 1386

    Jagiellonowie

    Ślub Jadwigi i Jagiełły w katedrze wawelskiej łączy Polskę z Litwą. Zaczyna się złoty wiek: Kraków staje się jednym z najważniejszych miast Europy.

  8. 1495

    Żydzi na Kazimierzu

    Król Jan Olbracht przenosi krakowskich Żydów do sąsiedniego miasta Kazimierz. Przez następne 450 lat będzie to jedno z centrów żydowskiego życia w Europie.

  9. 1596

    Dwór wyjeżdża

    Zygmunt III Waza przenosi dwór do Warszawy. Kraków pozostaje formalnie stolicą, miejscem koronacji i pogrzebów królów, ale władza jest już gdzie indziej.

  10. 1655

    Potop

    Szwedzi zdobywają i łupią miasto. Kraków, który już nie jest stolicą, pogrąża się w kryzysie na półtora wieku.

  11. 1794

    Kościuszko

    Na Rynku Tadeusz Kościuszko składa przysięgę i rozpoczyna powstanie. Rok później Polska znika z mapy, a Kraków trafia pod panowanie Austrii.

  12. 1815

    Wolne Miasto

    Kongres wiedeński tworzy Rzeczpospolitą Krakowską, maleńkie niepodległe państwo. Trwa 31 lat; w tym czasie powstają Planty i kopiec Kościuszki.

  13. 1850

    Wielki pożar

    Pożar niszczy znaczną część Starego Miasta, w tym kościoły Dominikanów i Franciszkanów. Odbudowa nadaje miastu dzisiejszy wygląd.

  14. 1867

    Autonomia

    Galicja uzyskuje autonomię. Kraków, w zaborze austriackim, staje się polską stolicą kultury: tu tworzą Matejko, Wyspiański, Malczewski, tu rodzi się Młoda Polska.

  15. 1918

    Niepodległość

    31 października Kraków jako pierwsze polskie miasto uwalnia się od zaborcy — dwanaście dni przed Warszawą.

  16. 1939

    Okupacja

    Niemcy czynią Kraków stolicą Generalnego Gubernatorstwa. Profesorów uniwersytetu wywożą do obozów, Żydów zamykają w getcie w Podgórzu, a w 1943 getto likwidują. Miasto ocaleje bez zniszczeń.

  17. 1949

    Nowa Huta

    Władze komunistyczne budują obok Krakowa miasto robotnicze z hutą stali. Ma być przeciwwagą dla inteligenckiego Krakowa; stanie się jednym z ośrodków oporu.

  18. 1978

    Rok cudów

    Stare Miasto trafia na pierwszą listę światowego dziedzictwa UNESCO, a arcybiskup Krakowa Karol Wojtyła zostaje papieżem.

  19. 2000

    Stolica kultury

    Kraków jest Europejską Stolicą Kultury. Zaczyna się dwadzieścia lat, w których staje się jednym z najchętniej odwiedzanych miast Europy.

  20. 2016

    Światowe Dni Młodzieży

    Do Krakowa przyjeżdża papież Franciszek i ponad dwa miliony młodych ludzi z całego świata. Największe wydarzenie w historii miasta.

Jeśli chcesz zobaczyć tę historię na własne oczy, zacznij od Drogi Królewskiej w naszej aplikacji: od Barbakanu na Wawel, tak jak jechali królowie. Aplikacja piesza

Wesprzyj

Lubisz te opowieści?

Strona i obie aplikacje są darmowe i bez reklam. Jeśli chcesz, żeby powstawały kolejne trasy i artykuły, postaw mi kawę.

Postaw kawę Wesprzyj