Tysiąc lat w jednym miejscu
Kraków był stolicą Polski przez pięćset lat, a potem przez dwieście lat miastem, które pamiętało, że nią było. To, co widzisz dziś na ulicach, jest wynikiem kilku dat, które zmieniły wszystko. Oto one.
- 965
Pierwsza wzmianka
Arabski kupiec Ibrahim ibn Jakub opisuje Kraków jako ważny gród handlowy na szlaku do Pragi. Miasto istnieje już od dawna: na Wawelu ludzie mieszkali od epoki kamienia.
- 1000
Biskupstwo
Na zjeździe gnieźnieńskim powstaje biskupstwo krakowskie. Na Wawelu rośnie pierwsza katedra.
- 1038
Stolica
Kazimierz Odnowiciel przenosi siedzibę władców do Krakowa. Miasto będzie stolicą przez następne pięć i pół wieku.
- 1241
Tatarzy
Najazd mongolski niszczy miasto. Według legendy wtedy ginie trębacz, którego hejnał urywa się do dziś.
- 1257
Lokacja
Bolesław Wstydliwy nadaje Krakowowi prawo magdeburskie i wytycza Rynek — 200 na 200 metrów, największy w Europie. Układ ulic z tamtego dnia istnieje do dziś.
- 1364
Uniwersytet
Kazimierz Wielki zakłada Akademię Krakowską, drugą w Europie Środkowej po Pradze. W tym samym roku na uczcie u Wierzynka gości cesarz i pięciu królów.
- 1386
Jagiellonowie
Ślub Jadwigi i Jagiełły w katedrze wawelskiej łączy Polskę z Litwą. Zaczyna się złoty wiek: Kraków staje się jednym z najważniejszych miast Europy.
- 1495
Żydzi na Kazimierzu
Król Jan Olbracht przenosi krakowskich Żydów do sąsiedniego miasta Kazimierz. Przez następne 450 lat będzie to jedno z centrów żydowskiego życia w Europie.
- 1596
Dwór wyjeżdża
Zygmunt III Waza przenosi dwór do Warszawy. Kraków pozostaje formalnie stolicą, miejscem koronacji i pogrzebów królów, ale władza jest już gdzie indziej.
- 1655
Potop
Szwedzi zdobywają i łupią miasto. Kraków, który już nie jest stolicą, pogrąża się w kryzysie na półtora wieku.
- 1794
Kościuszko
Na Rynku Tadeusz Kościuszko składa przysięgę i rozpoczyna powstanie. Rok później Polska znika z mapy, a Kraków trafia pod panowanie Austrii.
- 1815
Wolne Miasto
Kongres wiedeński tworzy Rzeczpospolitą Krakowską, maleńkie niepodległe państwo. Trwa 31 lat; w tym czasie powstają Planty i kopiec Kościuszki.
- 1850
Wielki pożar
Pożar niszczy znaczną część Starego Miasta, w tym kościoły Dominikanów i Franciszkanów. Odbudowa nadaje miastu dzisiejszy wygląd.
- 1867
Autonomia
Galicja uzyskuje autonomię. Kraków, w zaborze austriackim, staje się polską stolicą kultury: tu tworzą Matejko, Wyspiański, Malczewski, tu rodzi się Młoda Polska.
- 1918
Niepodległość
31 października Kraków jako pierwsze polskie miasto uwalnia się od zaborcy — dwanaście dni przed Warszawą.
- 1939
Okupacja
Niemcy czynią Kraków stolicą Generalnego Gubernatorstwa. Profesorów uniwersytetu wywożą do obozów, Żydów zamykają w getcie w Podgórzu, a w 1943 getto likwidują. Miasto ocaleje bez zniszczeń.
- 1949
Nowa Huta
Władze komunistyczne budują obok Krakowa miasto robotnicze z hutą stali. Ma być przeciwwagą dla inteligenckiego Krakowa; stanie się jednym z ośrodków oporu.
- 1978
Rok cudów
Stare Miasto trafia na pierwszą listę światowego dziedzictwa UNESCO, a arcybiskup Krakowa Karol Wojtyła zostaje papieżem.
- 2000
Stolica kultury
Kraków jest Europejską Stolicą Kultury. Zaczyna się dwadzieścia lat, w których staje się jednym z najchętniej odwiedzanych miast Europy.
- 2016
Światowe Dni Młodzieży
Do Krakowa przyjeżdża papież Franciszek i ponad dwa miliony młodych ludzi z całego świata. Największe wydarzenie w historii miasta.
Jeśli chcesz zobaczyć tę historię na własne oczy, zacznij od Drogi Królewskiej w naszej aplikacji: od Barbakanu na Wawel, tak jak jechali królowie. Aplikacja piesza
Lubisz te opowieści?
Strona i obie aplikacje są darmowe i bez reklam. Jeśli chcesz, żeby powstawały kolejne trasy i artykuły, postaw mi kawę.